گرانیداشن هفته ملی مبارزه با سرطان

 

 

به مناسبت هفته ملی مبارزه با سرطان

 

سرطان و راههای پیشگیری از آن

 

  در هر عصری از تاریخ ، بشر گرفتار ترس از یک بیماری بوده است . در عهد باستان انسان از بیماری سل سپس از سرطان و اینک از بیماری نوظهوری مانند ایدز رنج می برد .

 

  اما بی شک سرطان از نگران کننده ترین این بیماریهاست و کشف راههای پیشگیری از آن هدف اصلی پژوهشگران می باشد.

 

اپیدمیولوژی سرطان

•         ازجمله شایعترین بیماری غیرواگیر

•         دردنیا سالانه بیش از ۱۰میلیون مورد جدید و بیش از ۶میلیون مرگ که این میزان در ایران ۷۰هزار مورد جدید و ۳۰هزار مرگ در سال

•         تحمیل بار اقتصادی و مالی به جامعه و ضعف وناتوانی جسمی و روحی و روانی

•         سومین علت مرگ ومیر در ایران

•         اپیدمی قرن و روند رو به رشد مبتلایان

 

سرطان چیست؟

 

 در برخی از شرایط به عللی یک سلول تغییر شکل پیدا کرده و تبدیل به یک سلول سرطانی می شود.سلول سرطانی شباهت زیادی به سلولهای طبیعی بدن ندارد و برای هدف خاصی ، یا وظیفه بخصوصی تقسیم بندی نمی شود. تقسیم بندی بی هدف و سریع سلولهای سرطانی در هر نقطه از بدن که باشد به تدریج توده یا توموری تشکیل می دهد. این توده با ترشح موادی به داخل بدن و یا فشار به اعضاء مجاور موجب اختلالات عظیمی در بدن می گردد.

 

 

 سلولهای سرطانی بعد از یک دوره مشخص از بین نمی روند و بدون هدف خاصی رشد می کنند. به مجموعه این توده سلولی و علائم و عوارض آنها بیماری سرطان گفته می شود.

 

 

سرطان ها از مهم ترین بیماریهای غیرواگیر هستند که بار بیماری عمده ای رابه جامعه تحمیل می کند سرطان دومین عامل شایع مرگ ومیر در کشورهای توسعه یافته وسومین عامل در کشورهای درحال توسعه است در حال حاضر سرطان عامل ۱۲درصد مرگ ومیر در سراسر جهان می باشد.

 

وضعیت سرطان درایران

 

سرطان سومین عامل مرگ ومیر درایران است .سالانه بیش از ۳۰۰۰۰ نفر دراثر سرطان جان خود را ازدست  می دهند.تخمین زده می شود هرسال در کشور بیش از  ۷۰۰۰۰مورد جدید سرطان اتفاق می افتد.

 

 

عامل خطر دخانیات بعنوان عامل خطر ثابت شده در ایجاد حداقل ۸نوع سرطان از جمله دهان ،حنجره ،ریه ،پانکراس ،مثانه ،کلیه،مری ومعده وعامل احتمالی در سرطان های روده بزرگ ،دهانه رحم ،سرطان خون ،کبد ،غددفوق کلیوی ،کیسه صفرا ،حفره بینی وسینوسها می باشد .

 

 

  • مصرف سیگار یکی از مهمترین عوامل خطر سرطان ریه است.
  • مواجهه زودرس با دود سیگار مخصوصاً در کودکان و نوجوانان خطر سرطان ریه را چندین برابر افزایش می‌دهد.
  • سیگار باعث بروز ۹۰درصد سرطان های ریه و۸۳%مرگ ومیر ناشی از سرطان ریه دراثر استعمال دخانیات است ،
  • با مصرف روزانه ۲۰ نخ سیگار خطر سرطان لوزالمعده در مردان ۵ برابر و در زنان ۶ برابر می شود .
  • مردان سیگاری ۷۰% و زنان سیگاری ۴۰%احتمال بیشتری برای ابتلا به سرطان کلیه و مثانه دارند .
  • بیش از ۴هزارماده شیمیایی در دود سیگار وجود دارد که بیش از ۴۰ نوع آن سرطان زا است .
  • مصرف تنباکو در فرمهای جویدنی ومصرف پیپ یک عامل خطر مهم برای سرطان های دهان،حلق ومری است .
  • افراد سیگاری ۲برابربیشتر از افرادغیر سیگاری در خطر ابتلابه سرطان پوست قرار دارند .
  • مقدار نیکوتین قلیان به قدری بالاست که چندین برابرسیگار حاوی نیکوتین است .
  • قلیان به خاطر ذغالی که در سوختن آن بکار می رود خیلی بیشتر حاوی مونوکسید کربن است بعد از مصرف یک قلیان به مدت ۴۵دقیقه مونوکسید کربن به ۴۵تا۷۰PPMمی رسد که برابر است با مصرف ۴۵تا۷۰سیگار در عرض یک ساعت .

 

عوامل خطرو پیش­گیری از سرطان کولون و رکتوم

 

 

سرطان کولون و رکتوم یک بیماری خطرناک، اما قابل پیشگیری و دومین سرطان شایع در مردان و سومین سرطان شایع در زنان است. وقوع این سرطان تحت تأثیر فاکتورهای ژنتیکی و محیطی می­باشد که عامل خطرزای سرطان کولون و رکتومبا افزایش سن بالا می­رود و یکی از شایع­ترین سرطان­ها در افراد سال­خورده می­باشد و علائم، اغلب به تدریج ظاهر می­شود و سن بیشتر افراد مبتلایان بالای ۵۰ سال می­باشد. این بیماری در افراد با سابقه مثبت خانوادگی در بستگان درجه یک که قبل از ۵۵ سالگی مبتلا شده­اند، احتمال بروز بیشتری وجود دارد.

 

 

ریسک سرطان کولون و رکتومدر مبتلایان به پولیپ، بیماری­های التهابی روده و یا کولیت اولسراتیوزیاد است.

 

عوامل خطرزای دیگری نیز شامل مصرف الکل است که ریسک سرطان کولون و رکتوم را بالا برده و مانع از جذب فولات­ها می­شود. هم­چنین چاقی و افزایش وزن، استعمال دخانیات (تنباکو، سیگار) ریسک سرطان کولون و رکتوم را افزایش می­دهد. عدم تحرک و رژیم غذایی پرچرب و حاوی گوشت قرمز و مصرف کم فیبر و سبزیجات و میوه­جات نیز احتمال سرطان کولون و رکتوم را افزایش می­دهد.

 

 

تهیه و ترجمه /دکتر شهین مرتجی

واحد امور فرهنگی/ معاونت درمان اصفهان

 

 

 

 

معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ،درمانی اصفهان

خیابان آیت الله قدوسی (آپادانااول) تلفن:۳۶۶۱۹۶۶۱  فاکس:۳۶۶۱۲۱۹۳