گرامیداشت هفته اسناد ملی و میراث مکتوب

 

غیر از اسناد مهم ملی، شکل و نحوه نگارش اسناد دیگر، تا چه حدی ارزشمند می باشد؟

 

از نظر سازمان هرچه که ارزش نگه داری داشته باشد و جنبه ملی داشته باشد به آرشیو می آید. غیر از این موارد طبق قانون بقیه اسناد امحاء شده و از بین می روند.

 

به عنوان مثال زمانی که از وزارت نیرو سند دریافت می کنیم، در یک سال میلیون ها برگ قبض آب یا برق وجود دارد، خوب این قبض ها امحاء می شود اما قبل از آن کارشناسان ما با کار بر روی این میلیون ها برگ قبض، تشخیص می دهند که کدام یک از این اسناد از بین برود و کدام به آرشیو بیاید؛ به عنوان مثال قبض برق خانه دکتر مصدق در آرشیو وجود دارد.

 

 

پس بعضی از این قبض ها برق نگه داری می شود تا بدانیم مثلا در سال ۱۳۴۹قبض برق چگونه بود و همچنین همانطور که در بالا مثال زدم قبض برق خانه اشخاصی که جنبه ملی دارند ممکن است نگه داری شود و یا قبضی با رقم استثنایی ممکن است نگه داری شود. یا در ادارات در سال تعداد بسیار زیادی برگه ماموریت و مرخصی صادر می شود و ما اجازه می دهیم که کدام یک از این برگه ها از بین برود. سازمان با کارشناسی این برگه ها نمونه های خاصی از این برگه ها را جدا نموده و نگه داری می کند. مثلا نمونه برگ مرخصی سال ۱۳۵۲در شهرداری تهران. در بین برگ ماموریت ها نیز بعضی از موارد استثنا را نگه داری می کنیم.

 

 

برای انجام این امور در سازمان اداره‌ای به نام اداره کل شناسایی و گردآوری وجود دارد که کارشناسان این اداره کل به بایگانی ها می روند و در آنجا تعیین تکلیف می کنند که کدام اسناد به آرشیو ملی بیاید و کدام یک از بین برود. یکی از بخش‌هایی که خبره‌ترین کارشناسان ما در آن فعالیت می کنند، کارشناسی اسناد است. چرا که بسیار حساس است و نباید هیچ اشتباهی در آن صورت بگیرد.

 

 

* با توجه به اینکه ۱۹اردیبهشت روز,  و شروع روز هفتهاسناد ملی و میراث مکتوب است، برنامه هایی که آرشیو ملی ایران برای این مناسبت در نظر گرفته چیست؟

 

 

یکی از این برنامه هاامسال رونمایی از اسناد بوده. برای مراسم امسال گزیده ای از اسناد ثبت شده کربلا رونمایی شد که این اسناد ثبت منطقه ای شده و به عنوان میراث معنوی ماندگار جامعه بشری ثبت شده اند.

 

 

کشورمان اخیرا توانسته است یک سری اسناد را به کمک موسسه ای در کربلا، به عنوان سند ملی، سند منطقه ای و سند بین المللی ثبت نماید. که این اسنادبرای قبل از دوره قاجارمی باشد و نشان دهنده حضور شیعیان و فعالیت های عمرانی و فرهنگی و تبلیغاتی آنها در آنجاست .

 

 

برنامه بعدی این هفته تقدیری شده از آرشیویست‌های برتر و آرشیویست‌های دستگاه‌های مختلف و تعدادی از کسانی که اهداگر نمونه سند به سازمان هستند.

 

 

ودر پایان افتتاح نمایشگاه اسناد مشروطیت ایران به مناسبت صد و دهمین سالگرد انقلاب مشروطه از دیگر برنامه های سازمان بوده .

 

در طول هفته نیز نشست های تخصصی ای در مورد اهمیت و کاربردهای آرشیو در دوره معاصر برگزار می گردد .

 

 قدیمی‌ترین سند، و گرانبها‌ترین سند موجود در آرشیو ملی چه اسنادی هستند و جالب‌ترین سند موجود در آرشیو ملی چیست ؟

 

 

قدیمی ترین سندی که در سازمان وجود دارد مربوط به دوره آخرین ایلخان مغول و در سال ۷۳۵هجری قمری می‌باشد. اما اینکه ارزشمندترین سندی که در اینجا وجود دارد کدام است نمی‌شود به صراحت گفت. چرا که ملاک ارزشمندی یک سند را باید مشخص کرد که آیا دین، سیاست، اقتصاد، جامعه و غیره، کدام یک است. برای مثالی از اسناد ارزشمند، اگر حوزه سیاست را در نظر بگیریم یکی از مهمترین اسناد موجود اصل متمم قانون اساسی در زمان مشروطیت است و یا فرمان ناصرالدین شاه برای تشکیل وزارتخانه‌ها به شکل امروزی که یک فرمان بسیار بزرگی است.

 

 

گرانبها‌ترین سند معمولا اسناد منحصر به فرد که هم خود سند مهم باشد و هم کار هنری در آن به کار رفته باشد معمولا جز گرانبهاترین اسناد هستند.

 

 

جالب‌ترین سند شاید طومار زاینده رود شیخ بهایی باشد که نحوه تقسیم آب زاینده رود را در دوره صفوی به خط خود روی یک پارچه

۱۵متری ترسیم نموده است؛ که محاسبات پیچیده ای برای تقسیم آب بر روی آن انجام شده است و واقعاً سند فوق العاده ای محسوب

می شود.آرشيو اخبار

 

 

     تهیه و تنظیم/ دکتر شهین مرتجی

مسئول امور فرهنگی/ معاونت درمان اصفهان

معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ،درمانی اصفهان

خیابان آیت الله قدوسی (آپادانااول) تلفن:۳۶۶۱۹۶۶۱  فاکس:۳۶۶۱۲۱۹۳